TCK 86 Kasten Yaralama Suçu: Cezası, Nitelikli Halleri ve Yargıtay Uygulaması
Giriş
Günlük hayatta en sık karşılaşılan suç tiplerinden biri olan TCK 86 kasten yaralama suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun ‘Vücut Dokunulmazlığına Karşı Suçlar’ bölümünde düzenlenmiştir. 4 Haziran 2025 tarihli 7550 sayılı Kanun ile maddenin birinci ve ikinci fıkralarında değişiklik yapılmış, suçun temel hâlinin alt sınırı bir yıldan bir yıl altı aya çıkarılmıştır. Bu yazıda kasten yaralama suçunun unsurlarını, güncel cezalarını, nitelikli hâllerini, netice sebebiyle ağırlaşmış hâllerini ve Yargıtay’ın konuya yaklaşımını özetliyoruz.
İçindekiler
Türk Ceza Kanunu 86 Kasten Yaralama Suçu Nedir?
TCK 86 kasten yaralama suçu, bir kişinin bilerek ve isteyerek başkasının vücuduna acı vermesi ya da sağlığının veya algılama yeteneğinin bozulmasına neden olmasıyla oluşur. Korunan hukuki değer, kişinin vücut dokunulmazlığı ile beden ve ruh sağlığıdır. Kanun koyucu vücuda acı vermeyi tek başına yeterli saymıştır; dolayısıyla vücutta darp izinin bulunmaması suçun oluşmadığı anlamına gelmez.
5237 sayılı Kanun’un 86. maddesinin birinci fıkrasındaki güncel düzenlemeye göre kasten yaralama suçunun cezası bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapistir.
Kasten Yaralama Suçunun Unsurları
Türk Ceza Kanununun 86.maddesi kasten yaralama suçu serbest hareketli bir suçtur ve aşağıdaki unsurların birlikte gerçekleşmesini gerektirir:
Fail ve mağdur: Suç herkes tarafından, herkese karşı işlenebilir; özgü suç değildir.
Fiil: Vurma, itme, tekmeleme, saç çekme gibi her türlü hareketle işlenebilir; koşulları varsa ihmali davranışla da gerçekleşebilir.
Netice: Mağdurun vücuduna acı verilmesi, sağlığının veya algılama yeteneğinin bozulması.
Manevi unsur: Suç ancak kasten işlenebilir; olası kast da yeterlidir. Öngörülebilir neticeyi öngörmeden yaralamaya neden olan kişi ise TCK madde 89 kapsamında taksirle yaralamadan sorumlu olur.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2019/207 sayılı kararında, kamu görevlisine sopayla yapılan saldırının ardından mağdurda kalp krizi gelişen olayda bilinçli taksir ile olası kast ayrımını ayrıntılı biçimde ele almış ve tek fiille birden fazla suçun oluştuğu durumda TCK 44 uyarınca en ağır cezayı gerektiren suçtan hüküm kurulması gerektiğini belirtmiştir.
Basit Tıbbi Müdahale ile Giderilebilen Yaralama (TCK 86/2)
Yaralamanın etkisi pansuman, soğuk uygulama veya ağrı kesici gibi basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek kadar hafifse TCK 86/2 uygulanır. Bu hâlde kasten yaralama suçu mağdurun şikâyetine bağlıdır ve ceza altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adli para cezasıdır. Suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde hapis cezasının alt sınırı dokuz aydan az olamaz. Yaralamanın basit tıbbi müdahaleyle giderilip giderilemeyeceği adli tıp raporuyla belirlenir. Yargıtay’a göre basit tıbbi müdahaleyle giderilebilen yaralamalarda TCK 87’deki ağırlaştırıcı netice hükümleri uygulanamaz.
Kasten Yaralamanın Nitelikli Hâlleri (TCK 86/3)
TCK 86 kasten yaralama suçu aşağıdaki hâllerde işlenirse şikâyet aranmaksızın soruşturulur ve ceza yarı oranında artırılır:
Üstsoy, altsoy, eş, boşandığı eş veya kardeşe karşı,
Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumdaki kişiye karşı,
Kişiye yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,
Kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuzu kötüye kullanmak suretiyle,
Silahla,
Canavarca hisle (bu hâlde ceza bir kat artırılır).
Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2018/614 sayılı kararında, evlat edinilen kişi ile evlat edinen arasında üstsoy-altsoy ilişkisi bulunmadığından 86/3-a bendinin uygulanamayacağını; buna karşılık demir kaşığın TCK 6/1-f anlamında silah sayıldığını ve bu nedenle takibin şikâyete bağlı olmadığını kabul etmiştir. Kamu görevi nedeniyle işlenme hâlinde ise suçun görev sırasında işlenmesi şart değildir; saldırının görevin ifası nedeniyle yapılması yeterlidir, kişisel husumetten kaynaklanan saldırılarda bu hâl uygulanmaz.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama (TCK 87)
Kasten yaralama suçu mağdurda ağır sonuçlar doğurmuşsa TCK 87 devreye girer:
87/1: Duyu veya organ işlevinin sürekli zayıflaması, konuşmada sürekli zorluk, yüzde sabit iz, yaşamı tehlikeye sokan bir durum ya da gebe kadında erken doğum hâlinde ceza bir kat artırılır.
87/2: İyileşmesi olanaksız hastalık, duyu veya organ işlevinin yitirilmesi, konuşma ya da çocuk yapma yeteneğinin kaybı, yüzün sürekli değişikliği veya gebe kadında çocuğun düşmesi hâlinde ceza iki kat artırılır.
87/3: Kemik kırılması veya çıkığında ceza, kırık ya da çıkığın hayati fonksiyonlara etkisine göre yarısına kadar artırılır.
87/4: Yaralama sonucunda ölüm meydana gelmişse, kasten öldürme hükümlerinden ayrı ve daha ağır bir hapis cezası öngörülmüştür.
Yargıtay Uygulamasından Örnekler
TCK 86 kasten yaralama suçu bakımından Yargıtay’ın yerleşik uygulamasından öne çıkan ilkeler şunlardır:
1. CD, 2023/7648 E., 2024/4699 K.: Orta derecede burun kemiği kırığında TCK 87/3 uyarınca yapılacak artırım 1/12 oranında olmalı; 1/3 oranında artırım hukuka aykırıdır.
8. CD, 2023/3946 E., 2024/2681 K.: Mağdurdaki görme kaybının eski bir kazadan kaynaklanma ihtimali varsa, Adli Tıp Kurumundan ek rapor alınarak illiyet bağı araştırılmalıdır; eksik incelemeyle hüküm kurulması bozma sebebidir.
3. CD, 2018/1035 E., 2018/16320 K.: Yaşamı tehlikeye sokan yaralamada TCK 87/1-d uyarınca artırım yapılmaması bozma nedenidir.
CGK, 2015/1206 E., 2020/31 K.: Yumrukla yaraladıktan sonra sustalı bıçakla saldırıp isabet ettiremeyen sanığın eylemi silahla yaralamaya teşebbüstür; ceza, tamamlanmış basit yaralamanın cezasının altına düşmemelidir.
CGK, 2016/1432 E., 2021/488 K.: Gece, sokakta, iki kişi tarafından birlikte gerçekleştirilen ve iç organlarda yaralanmaya yol açan bıçaklı saldırıda temel cezanın üst sınırdan belirlenmesi isabetlidir.
CGK, 2019/418: Eşe karşı işlenen kasten yaralamada, aile birliğinin bozulacağı gerekçesiyle beraat kararı verilmesi hukuka aykırıdır.
CGK, 2017/1039 E., 2020/389 K.: Kalabalık ortamda gerçekleşen ve tanık beyanlarının çeliştiği bıçaklı saldırıda, yaralamanın sanık tarafından yapıldığı kesin delille ispatlanamıyorsa şüpheden sanık yararlanır.
Şikâyet, Uzlaştırma ve Zamanaşımı
Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilen yaralamalarda soruşturma şikâyete bağlıdır ve şikâyet, fiilin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK 73). Temel hâl ve nitelikli hâllerde ise savcılık re’sen harekete geçer. TCK 86 kasten yaralama suçu, 86/3-b bendindeki hâl dışında CMK 253 kapsamında uzlaştırmaya tabidir; uzlaşmanın gerçekleşmesi kovuşturmaya yer olmadığı ya da düşme kararıyla sonuçlanır. Dava zamanaşımı TCK 66/1-e uyarınca sekiz yıldır; Yargıtay 8. CD, 2017/26406 E., 2018/8521 K. sayılı kararında süresi dolan yaralama davalarının düşürülmesine hükmetmiştir. Koşulları varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması da gündeme gelebilir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
TCK 86 kasten yaralama suçunun cezası ne kadar?
Temel hâlde bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis; basit tıbbi müdahaleyle giderilebilen yaralamada altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adli para cezası öngörülür. Nitelikli hâllerde ceza yarı oranında, canavarca hisle işlenmesinde bir kat artırılır.
Darp raporu olmadan kasten yaralama suçu oluşur mu?
Evet. Vücuda acı vermek tek başına yeterlidir. Ancak suçun ispatında doktor raporu, tanık beyanları ve kamera kayıtları büyük önem taşır.
Şikâyetten vazgeçilirse dava düşer mi?
Şikâyete bağlı basit yaralamada şikâyetten vazgeçme, sanık da kabul ederse davayı düşürür. Silahla veya eşe karşı işlenen yaralama gibi şikâyete bağlı olmayan hâllerde vazgeçme davayı sona erdirmez.
Kasten yaralama suçunda uzlaşma mümkün mü?
Kendini savunamayacak durumdaki kişiye karşı işlenen hâl dışında kasten yaralama suçu uzlaştırma kapsamındadır. Dosya önce uzlaştırma bürosuna gönderilir.
Kasten yaralama suçunda zamanaşımı ne kadar?
TCK 86/1 ve 86/2 kapsamındaki hâller için dava zamanaşımı sekiz yıldır. Nitelikli ve netice sebebiyle ağırlaşmış hâllerde süre cezanın üst sınırına göre uzar.
Bu yazı bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayınız için bir avukattan hukuki destek almanız önerilir.
AV. MUSTAFA KÜRŞAT AKYEL
Yorumlar