top of page

Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezası Nedir, Kim Bu Cezayı Verebilir ? | Şartları ve İptal Davası

Yazarın fotoğrafı: Mustafa Kürşat AKYEL
Mustafa Kürşat AKYEL
25 Eki
10 dakikada okunur

Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için, disipline aykırı eylem veya işlemlerin sübut bulup bulmadığının usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak eylemine uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.
Kamu görevlisinin disiplin cezasının sebebini oluşturan eylem, işlem, tutum ve davranışlarının, aynı zamanda ceza kanunu bakımından da suç oluşturması durumunda disiplin yaptırımı ile birlikte ceza yaptırımının da uygulanması söz konusu olabilecektir. Ceza yargılamasında suçun niteliği ve delillerin takdirinde uygulanan ilke ve kurallar ile disiplin hukukunda uygulanan ilke ve kuralların birbirinden farklı olması nedeniyle kamu görevlisinin ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, kural olarak anılan kamu görevlisine ayrıca disiplin cezası verilmesine engel olmayacaktır.
Öte yandan, dava konusu olayda olduğu üzere disiplin cezasının verilmesine neden olan fiilin Türk Ceza Kanunu'nda açıkça suç olarak tanımlanmış olması durumunda, bu suçun işlenip işlenmediği konusunda adli yargı merciileri tarafından verilen kararın, disiplin cezasına ilişkin yargılamada da dikkate alınması gerekmektedir.
Dava dosyasına sunulan belgeler ile UYAP kayıtlarının incelenmesinden; davacının dava konusu işleme dayanak gösterilen olaydaki fiilleri nedeniyle yargılandığı ceza davasında, suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma suçundan, örgüt niteliğinde olmadığı kabul edilen yapı ile hiçbir irtibatının olmadığının anlaşıldığı; diğer suçlardan, davacının mahkumiyetine yeterli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı kanıtlar elde edilemediği, isnat edilen suçların davacı tarafından işlendiğinin sabit olmadığı gerekçesiyle ayrı ayrı beraatine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; davacıya isnat edilen fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu bakımından da suç olduğu ve davacının bu suçlardan beraatine karar verildiği göz önünde alındığında, davacıya isnat edilen fiillerin sübut bulduğuna ilişkin her türlü şüpheden uzak, kesin, somut ve inandırıcı delil ve tespit bulunmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet görülmemiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununda düzenlenen disiplin cezalarından en ağır olanı "Devlet Memurluğundan Çıkarma"dır. Devlet memuru hangi durumlarda bu ceza ile karşı karşıya kalır ? Soruşturma/kovuşturma sürecinde nelere dikkat edilmelidir ? Yetkili disiplin amiri/kurulu neresidir ? Danıştay devlet memurluğundan çıkarma cezalarında hangi durumlara dikkat çekiyor ? Bu yazımızda bu hususların hepsini ele alıyoruz. 657 sayılı Kanunda düzenlenen disiplinsizlikler ile ilgili olarak genel bilgilendirme yazımıza "657 Sayılı DMK Disiplin Ceza Rehberi" yazımızdan ulaşabilirsiniz.


İçindekiler

1.Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezası Nedir


657 sayılı Devlet Memurları Kanununda düzenlenen disiplinsizlikler ; Uyarma, Kınama, Aylıktan Kesme, Kademe İlerlemesinin Durdurulması ve Devlet Memurluğundan Çıkarmadır. Bu cezalardan yaptırım olanı şüphesiz "Devlet Memurluğundan Çıkarma"dır. Kamu görevlisinin bir daha memuriyetine atanmamak üzere devlet memurluğundan çıkarılması anlamına gelir.


Kanunun 125/E maddesinde düzenlenen bu disiplinsizlik muhatabı olan kamu görevlileri için belki de yıllarca emek verdikleri kariyerleri açısından telafisi çok güç sonuçlara sebebiyet verebilecektir. Yaptırım olarak yalnızca devlet memurluğundan çıkarılmış olmak değil aynı zamanda bir daha memuriyete atanmamak hususunun göz aradı edilmemesi gerekmektedir.


2.Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezasının Şartları Nelerdir


Kanun koyucu 657 sayılı Kanunun 125/E maddesinde 12 bent halinde sayılmıştır. Devlet memurluğundan çıkarılma cezası gerektiren fiil ve haller şunlardır :

  • İdeolojik veya siyasi amaçlarla kurumların huzur, sükün ve çalışma düzenini bozmak, boykot, işgal, kamu hizmetlerinin yürütülmesini engelleme, işi yavaşlatma ve grev gibi eylemlere katılmak veya bu amaçlarla toplu olarak göreve gelmemek, bunları tahrik ve teşvik etmek veya yardımda bulunmak

  • Yasaklanmış her türlü yayını veya siyasi veya ideolojik amaçlı bildiri, afiş, pankart, bant ve benzerlerini basmak, çoğaltmak, dağıtmak veya bunları kurumların herhangi bir yerine asmak veya teşhir etmek,

  • Siyasi partiye girmek,

  • Özürsüz olarak (...) bir yılda toplam 20 gün göreve gelmemek,

  • Savaş, olağanüstü hal veya genel afetlere ilişkin konularda amirlerin verdiği görev veya emirleri yapmamak,

  • Amirlerine, maiyetindekilere ve iş sahiplerine fiili tecavüzde bulunmak,

  • Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak,

  • Yetki almadan gizli bilgileri açıklamak,

  • Siyasi ve ideolojik eylemlerden arananları görev mahallinde gizlemek,

  • Yurt dışında Devletin itibarını düşürecek veya görev haysiyetini zedeleyecek tutum ve davranışlarda bulunmak,

  • 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkındaki Kanuna aykırı fiilleri işlemek.

  • Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olmak, bu örgütlere yardım etmek, kamu imkân ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanmak ya da kullandırmak, bu örgütlerin propagandasını yapmak.

Burada ek olarak şu hususa da dikkat çekmekte fayda var. Kanun koyucu burada saydığı fiil ve hallere ilişkin olarak maddenin devamında 125.maddesinin 4.fıkrasında "Yukarıda sayılan ve disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve hallere nitelik ve ağırlıkları itibariyle benzer eylemlerde bulunanlara da aynı neviden disiplin cezaları verilir." hükmüne yer verilmektedir. Peki bu ne anlama gelmektedir, idareye disiplinsizlik fiillerinin yorum aracılığıyla genişletilmesi imkanı mı tanınıyor ? Hayır. Bu fıkra tüm disiplinsizlik fiilleri açısından uygulanma imkanı olmasına rağmen devlet memurluğundan çıkarma ile ilgili olarak pek tabi şekilde kamu görevlilerini endişelendirebilmektedir. Ancak burada idareye yorum yoluyla genişletme imkanı tanınmamaktadır. Zira kanunsuz suç olmayacağı gibi kanunlarda sayılmayan haller sebebi ile bir kamu görevlisinin devlet memurluğundan çıkarılmasına imkan bulunmamaktadır.


3.Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezasını Kim Verir


Kanun koyucu ilgili kanunun 126.maddesinde yetkili disiplin amirleri ve kurulları düzenleme altına almıştır.


Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar:

Madde 126 –

1-Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde valiler tarafından verilir.

2-Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir.

3-Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler.

4-Özel kanunların disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullarla ilgili hükümleri saklıdır.


Madde metninin 2.fıkrasında devlet memurluğunda çıkarma cezasının memurun bağlı olduğu kurumun Yüksek Disiplin Kurulu tarafından karara bağlanacağı açık bir şekilde ifade edilmiştir. Yüksek Disiplin Kurulu soruşturma/kovuşturma dosyasının kendilerine tevdi edilmesinden itibaren azami 6 (altı) ay içerisinde karara bağlaması gerekmektedir. kurulun kararına karşı itiraz yolu mevcut olmayıp yalnızca idari yargıda iptal davası açılabilmektedir. Dava açma süresi kurul kararın ilgili personele tebliğinden itibaren 60 (altmış) gündür.


Açılacak olan iptal davasında, dava açma süresinin kaçırılmaması en önemli husus olmakla beraber soruşturma dosyasının mahkeme tarafından usul/esas incelemelerinin yapılması bu sürenin kaçırılmamasına bağlıdır.


4.Soruşturma/Kovuşturma Sürecinde Nelere Dikkat Edilmelidir


Disiplin soruşturma/kovuşturması yetkili disiplin amirinin disiplinsizlik fiil veya hallerinden birisinin öğrenilmesinden itibaren 6 (altı) içerisinde görevlendireceği soruşturmacıc ya da heyet tarafından gerçekleştirilir. Söz konusu soruşturma/kovuşturmaya başlama süresinin zamanaşımına uğramış olması durumunda ise personel hakkında zamanaşımı sebebiyle "Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı" verilmelidir. Disiplin soruşturmalarında zamanaşımı ile ilgili yazımıza "Disiplin Soruşturmasında Zamanaşımı Nedir" buradan, personel hakkında "Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı" ile ilgili yazımıza da bu bağlantı aracılığıyla ulaşabilirsiniz.


Soruşturma sonucunda isnat edilen disiplinsilzik eyleminin hukuka uygun somut ve kesin deliller ile sübuta erdirilmesi gerekmektedir. Bu sebeple, soruşturmacının ilgili herkesin ifadelerine başvurması ve tüm bilgi ve belgeleri toplaması zorunludur. Yalnızca tanık anlatımlarına dayanan ve somut belgelerle ilişkilendirilmeden hakkında soruşturma yapılan personel hakkında devlet memurluğundan çıkarma yaptırımının uygulanması yargı yolu ile iptal edilmektedir. Soruşturmanın bitmesinin ardından personelin yazılı savunma aşamasında soruşturma dosyasının bir suretini temin ederek raporu incelemesi ve savunmasını bu şekilde yapması hayati öneme sahiptir. Bu hususta "Disiplin Soruşturma Dosyasının İncelenmesi" konulu yazımızı mutlaka inceleyin.


Savunma Hakkı ( Yazılı/Sözlü)

Devlet memurlarının savunması alınmadan disiplin cezası tesis edilemez. Söz konusu güvencenin temel dayanağı ise 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 129.maddesine dayanmaktadır. Anayasa 129/2'de "Memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemez." hükmünü amir kılmaktadır. Kanun koyucu bu kapsamda 657 sayılı Kanunda "Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmıyan memur, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır." Buradaki 7 (yedi) günlük süre asgari niteliktedir. Disiplin amirleri veya disiplin kurulları tarafından bu süre kısaltılamaz. Ancak soruşturmanın durumuna ve ilgilinin geçerli sebepleri bulunması durumunda uzatılabilir.


Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile muhatap olan personelin aynı kanunun 129.maddesi uyarınca Yüksek Disiplin Kurulu toplantısında kendisi veya vekili aracılığıyla sözlü savunma yapma hakkında sahiptir. Yazılı savunma verilirken Kurul önünde sözlü savunma yapma hakkının kullanılacağı mutlak surette belirtilmelidir.


5.Meslekten Çıkarma İle Devlet Memurluğundan Çıkarılma Arasındaki Fark Nedir


657 sayılı Devlet Memurları Kanununda disiplinsizlikler yönünden düzenlenen en ağır yaptırım "Devlet Memurluğun Çıkarma"dır. Ancak bazı kamu görevlileri açısından kanun koyucunun düzenlediği disiplin mevzuatlarında "Meslekten Çıkarma" disiplin cezası ile karşılaşılabilmektedir. Örneğin, 7068 Sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanunda sayılan disiplin cezaları arasında "Meslekten Çıkarma" yer almaktadır. Aradaki fark nedir ?


Özel kanunlarda düzenlenen meslekten çıkarma kararı sonrası ilgilinin başka bir kurumda devlet memuru olmasını engelleyen bir durum söz konusu değildir. Kamu görevlisi yalnızca görev yaptığı teşkilatta bir daha çalıştırılmamasıdır. Ancak, devlet memurluğundan çıkarma cezası kişinin başka hiçbir devlet kurumuna bir daha atanamaması sonucunu da birlikte getirir. Kısaca, 657 sayılı Kanunda düzenlenen devlet memurluğundan çıkarma cezası özel kanunlarda düzenleme alanı bulan meslekten çıkarma cezasından daha ağır bir yaptırım içermektedir. 7068 sayılı Kanunun 9.maddesinde "Devlet Memurluğunda Çıkarma" ile ilgili olarak 657 sayılı Kanuna atıfta bulunmaktadır. Hal böyle iken iki disiplin cezasının birbirinden farklı olduğu ve bu ikisi arasında da ağır olanın devlet memurluğundan çıkarılma olduğu gerçektir.


6.Hangi Suçlar Devlet Memurluğuna Engel Teşkil Eder


Devlet memuru olmanın genel şartları kanunun 48.maddesinde sayılmaktadır. Bu şartlar arasında "Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (…) zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak." yer almaktadır. Devlet memurları burada sayılan suçlardan herhangi birisini işlediklerinde de haklarında devlet memurluğundan çıkarma talebiyle soruşturma/kovuşturma yürütülebilmekte ve devlet memurluğundan çıkarılma cezası ile cezalandırılabilmektedir. Kısaca, devlet memurluğundan çıkarılma sadece kanunda disiplinsizlik olarak tanımlanan fiillerden birisinin işlenmesi ile değil ceza hukuku anlamında da memurluğa engel teşkil edebilecek bir suçtan dolayı yargılanıp mahkum olmakla da mümkün olabilmektedir.


Yukarıda sayılan suçlardan birisi ile hakkınızda adli anlamda soruşturma açılması direkt olarak memurluktan çıkarılmanıza gerekçe olarak gösterilemez. Çünkü, kanun koyucu sayılan suçlardan ötürü mahkumiyet hükmünü aramaktadır. Hakkınızda adli olarak devam eden soruşturma/kovuşturmanın olduğu durumlarda idarenin görevinizde kalmanızın sakıncalı olması durumunda görevden uzaklaştırma tedbirine başvurması daha muhtemeldir.


7.Danıştay Kararları


Danıştay 2.Dairesinin 25.12.2025 tarihli ve 2022/3208E. - 2025/6239K. sayılı ilamında "Olayda; davacı hakkında yürütülen disiplin soruşturması ve yukarıda anılan ceza yargılaması süreci birlikte değerlendirildiğinde; davacının ... isimli Facebook sayfasında ... kullanıcı adıyla, cebir ve şiddet ile işlenen bir suçu ve bu suçu işleyen faili övdüğü, kahraman ilan eden paylaşımlarda bulunduğu, dolayısıyla davacıya isnat edilen fiilin sübuta erdiği görülmekte ise de; bu paylaşımların, 657 sayılı Kanun'un 125/E-g maddelerinde yer alan "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili kapsamında bulunmadığı, anılan fiilin, kanunilik ve tipiklik ilkesi uyarınca Kanun'da belirlenen suç tanımına uymadığı anlaşıldığından, davacının Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet görülmemiştir.


Diğer yandan, davalı idarece, emniyet hizmetlerinin niteliği dikkate alınarak söz konusu disiplin soruşturması kapsamında davacının fiiline uyan başka bir disiplin cezasının verilebileceği de açıktır. Açıklanan nedenlerle; DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE"


Danıştay 2.Dairesinin 25.12.2025 tarihli ve 2022/3015E. - 2025/6234K. sayılı ilamında " Dava konu uyuşmazlık bu çerçevede değerlendirildiğinde, davacının savunması alınmış ise de davacı hakkında meslekten çıkarma cezasının teklif edilmesi nedeniyle 03/12/2020 tarihli savunma istem yazısında, 7068 sayılı Kanun'un 31. maddesinin 4. fıkrasında yer alan hakları hatırlatılarak savunma yapmasına imkan tanınması gerekirken, bu hakları hatırlatılmadan sadece 7068 sayılı Kanun'un 8/6-m maddesi belirtilerek davacının yazılı savunmasının istenildiği görülmektedir. Bu durumda, hakkında meslekten çıkarma cezası teklif edilen davacının, 7068 sayılı kanunun 31. maddesinin 4. fıkrasında yer alan hakları hatırlatılmadan ve usulüne uygun son savunması alınmadan tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, temyize konu kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.


Açıklanan nedenlerle;DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE"


Danıştay 2.Dairesinin 11.02.2026 tarihli ve 2023/72E. - 2026/511K. sayılı ilamında " Öte yandan, ceza yargılaması sonucunda aynı zamanda disiplin cezasının da konusunu oluşturan fiilin kamu görevlisi tarafından işlenip işlenmediği ile ilgili olarak ceza mahkemesinin ulaştığı kanaatin kesin hüküm halini alması durumunda, başka bir yargı merci tarafından maddi olayın oluşu ile ilgili olarak aksi yönde bir yargıya varılamayacağından, fiilin kamu görevlisi tarafından işlenip işlenmediğine ilişkin ceza mahkemesi hükmünün disiplin cezasına ilişkin yargılamada da dikkate alınması gerekmektedir. Bu itibarla; davacıya isnat edilen filin aynı zamanda Ceza Kanunu bakımından da suç olduğu göz önüne alındığında; Bölge İdare Mahkemesince, davacı hakkındaki ceza yargılaması sonucunda verilecek karar kesinleştikten sonra, disiplin cezasına konu fiillerin işlenip işlenmediği konusunda, dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile ceza mahkemesi kararının birlikte değerlendirilmesi suretiyle bir karar verilmesi gerektiği kanaatine varıldığından, temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir."


Danıştay 12.Dairesinin 18.12.2023 tarihli ve 2022/5465E. - 2023/6823K. sayılı ilamında "Bilgi Çizelgesi"nden, davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak değerlendirilmesinin sebebinin "TCK 86 kasten yaralama 04/01/2012" olarak belirtildiği, bunun üzerine UYAP kayıtları üzerinde yapılan incelemede, davacının 18 yaşından küçük olduğu dönemde okul arkadaşı ile aralarında yaşanan tartışma nedeniyle kasten yaralama suçundan açılan davada, ... Sulh Ceza Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, "Suça sürüklenen çocuk Cebrail Mert hakkında mağdur H.K.'ye yönelik kasten yaralama suçunu işlediği iddiasıyla TCK'nın 31/2, 86/2. maddeleri gereğince cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmış ise de, sanığın üzerine atılı suçun şikayete bağlı suçlardan olduğu, yargılama aşamasında mağdurun kanuni temsilcilerinin suça sürüklenen çocuk hakkındaki şikayetinden vazgeçtiği, şikayetin atılı suç açısından yargılama şartı olduğu anlaşıldığından, suça sürüklenen çocuk ... hakkında kasten yaralama suçundan açılan kamu davasının TCK'nın 86/2, 73/4 ve CMK'nın 223/8.maddeleri gereğince düşmesine" karar verildiği ve bu kararın 27/12/2012 tarihinde kesinleştiği; bu durumda, dava konusu işlemin dayanağı olarak gösterildiği anlaşılan ceza mahkemesi dosyasında, davacı hakkında isnat olunan suçun şikayete bağlı suçlardan olması ve mağdurun kanuni temsilcilerinin şikayetten vazgeçmeleri nedeniyle davanın düşmesine karar verilmiş olması; ayrıca, fiilin niteliği dikkate alındığında bu hususun güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak değerlendirilmesini gerektirecek mahiyette olmadığı sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir."


Danıştay 12.Dairesinin 12.01.2026 tarihli ve 2025/5960E. - 2026/40K. sayılı ilamında " Davacı hakkındaki ceza mahkemesi kararı nedeniyle dava konusu işlem tesis edilmişse de, ... Ağır Ceza Mahkemesi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirmede, davacının durumunun 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesi kapsamında bulunduğu ve bu maddede aranılan koşulların gerçekleşmiş olduğu sonucuna ulaşılarak davacı hakkındaki hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi ve söz konusu kararın hukuki sonuç doğurmayacağının da anılan maddede açıkça belirtilmiş olması karşısında, davacının kamu görevine engel bir mahkumiyet hükmünün bulunmadığı, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararının kesinleştiği dikkate alındığında, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olduğundan bahisle, davacının atamasının yapılmamasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.


Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır."


Danıştay 2.Dairesinin 16.02.2026 tarihli ve 2024/2014E. - 2026/562K. sayılı ilamında " Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için, disipline aykırı eylem veya işlemlerin sübut bulup bulmadığının usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak eylemine uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.


Kamu görevlisinin disiplin cezasının sebebini oluşturan eylem, işlem, tutum ve davranışlarının, aynı zamanda ceza kanunu bakımından da suç oluşturması durumunda disiplin yaptırımı ile birlikte ceza yaptırımının da uygulanması söz konusu olabilecektir. Ceza yargılamasında suçun niteliği ve delillerin takdirinde uygulanan ilke ve kurallar ile disiplin hukukunda uygulanan ilke ve kuralların birbirinden farklı olması nedeniyle kamu görevlisinin ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, kural olarak anılan kamu görevlisine ayrıca disiplin cezası verilmesine engel olmayacaktır.


Öte yandan, dava konusu olayda olduğu üzere disiplin cezasının verilmesine neden olan fiilin Türk Ceza Kanunu'nda açıkça suç olarak tanımlanmış olması durumunda, bu suçun işlenip işlenmediği konusunda adli yargı merciileri tarafından verilen kararın, disiplin cezasına ilişkin yargılamada da dikkate alınması gerekmektedir.


Dava dosyasına sunulan belgeler ile UYAP kayıtlarının incelenmesinden; davacının dava konusu işleme dayanak gösterilen olaydaki fiilleri nedeniyle yargılandığı ceza davasında, suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma suçundan, örgüt niteliğinde olmadığı kabul edilen yapı ile hiçbir irtibatının olmadığının anlaşıldığı; diğer suçlardan, davacının mahkumiyetine yeterli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı kanıtlar elde edilemediği, isnat edilen suçların davacı tarafından işlendiğinin sabit olmadığı gerekçesiyle ayrı ayrı beraatine karar verildiği anlaşılmaktadır.


Bu durumda; davacıya isnat edilen fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu bakımından da suç olduğu ve davacının bu suçlardan beraatine karar verildiği göz önünde alındığında, davacıya isnat edilen fiillerin sübut bulduğuna ilişkin her türlü şüpheden uzak, kesin, somut ve inandırıcı delil ve tespit bulunmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet görülmemiştir."


8.Sonuç


Özetlemek gerekirse, kamu görevlileri hakkında disipliner anlamda verilebilecek en ağır ceza devlet memurluğundan çıkarılmadır. Bu karar memurun bağlı olduğu kurumun Yüksek Disiplin Kurulu tarafından soruşturma dosyasının teslim edilmesinin ardından 6 ay içerisinde karara bağlanır. Yazılı savunma aşamasında soruşturma dosyasının incelenmesi ve savunmanın buna göre hazırlanması ayrıca soruşturmada yapılma ihtimali yüksek olan usul hatalarının tespiti açısından çok önemlidir. Zamanaşımı konusu, dosya inceleme talebi ile ilgili olarak yukarıda ilgili makalelerimize atıfta bulunmuştuk. Personele 7 günden daha az savunma süresi verilemez. Kanunda suç olarak tanımlanmamış hiçbir gerekçeye dayanılarak devlet memurluğundan çıkarılma cezası verilemez. Danıştay kararlarından vurgulanan en önemli husus ise bir fiilin disiplin hukuku ile eş zamanlı olarak ceza hukuku bağlamında da suç olarak değerlendirilmesi durumunda ceza mahkemesi tarafından yapılacak tespitin belirleyiciği noktasında olduğu ise kuşkusuzdur. devlet memurluğundan çıkarma cezasınakarşı idare mahkemesinde dava açma süresi muhatabın kararı tebliğ aldığı tarihten itibaren işlemeye başlar ve süre 60 (altmış) gündür.


Her somut olayın kendi içinde değerlendiirlmesi gereken olgular barındırdığı unutulmamalıdır. Bu sebeple böyle bir durumda kaldığınızda profesyonel bir hukuki destek almak için bir avukata danışmayı unutmayın.


Bu yazı yalnızca bilgilendirme amacı ile hazırlanmıştır.


Av. Mustafa Kürşat AKYEL



Yorumlar


bottom of page