Silahını, araç ve gerecini, giyim ve kuşamını temiz tutmamak, çalıştığı yerin temizliğine özen göstermemek Disiplinsizliği Nedir ?

7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde düzenlenen silahını, araç ve gerecini, giyim ve kuşamını temiz tutmamak, çalıştığı yerin temizliğine özen göstermemek disiplinsizliği, Emniyet, Jandarma ve Sahil Güvenlik personeline uyarma cezası verilmesini gerektiren fiillerden biridir. Bu yazıda fiilin maddi unsurlarını öne çıkararak manevi unsuru, yaptırımı, savunma hakkını ve itiraz sürecini inceliyoruz.

İçindekiler

• Disiplinsizliğin Hukuki Dayanağı

• Fiilin Maddi Unsurları

• Manevi Unsur ve Yaptırım

• Savunma, Zamanaşımı ve İtiraz

• Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Silahını, Araç ve Gerecini, Giyim ve Kuşamını Temiz Tutmamak, Çalıştığı Yerin Temizliğine Özen Göstermemek Disiplinsizliğinin Hukuki Dayanağı

7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca "Silahını, araç ve gerecini, giyim ve kuşamını temiz tutmamak, çalıştığı yerin temizliğine özen göstermemek" fiili, uyarma cezasını gerektiren disiplinsizlikler arasında sayılmıştır. Kanun'un 7. maddesine göre uyarma cezası, personele görevinin icrasında veya hâl ve hareketlerinde daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir. Uyarma cezasının niteliği, disiplin amirleri ve sonuçları hakkında ayrıntılı bilgi için Uyarma Cezası Nedir? 7068 Sayılı Kanuna Göre Şartları ve Sonuçları başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Silahını, Araç ve Gerecini, Giyim ve Kuşamını Temiz Tutmamak, Çalıştığı Yerin Temizliğine Özen Göstermemek Disiplinsizliğinin Maddi Unsurları

Disiplinsizliğin maddi unsuru; failin kim olduğu, fiilin neye yönelik işlendiği ve fiilin hangi hareketle gerçekleştiği sorularının cevabından oluşur. Bu bentte fail, 7068 sayılı Kanun kapsamında görev yapan Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personelidir. Fiilin konusu ise dört ayrı unsurdan oluşur: silah, araç ve gereç, giyim ve kuşam ile çalışılan yerin temizliği.

Silahını, Araç ve Gerecini Temiz Tutmamak: Fiilin Konusu

Silah, personelin görevi gereği taşıdığı ve zimmetinde bulunan ateşli veya diğer silahları ifade eder. Araç ve gereç kavramı ise personelin kullanımına tahsis edilen taşıt, telsiz, kelepçe, koruyucu yelek gibi her türlü teçhizatı kapsar. Bu eşyanın kullanılabilir ve bakımlı durumda tutulması, personelin temel görev yükümlülükleri arasındadır; temizlik ve bakım ihmali bu yükümlülüğün ihlalini oluşturur.

Giyim ve Kuşamını Temiz Tutmamak, Çalıştığı Yerin Temizliğine Özen Göstermemek: Fiilin Konusu

Giyim ve kuşam; üniforma, ayakkabı, kaskı ve diğer kıyafet unsurlarının temiz, düzenli ve mevzuata uygun biçimde bulundurulmasını kapsar. Çalıştığı yer ise personelin görev yaptığı oda, büro, nöbet yeri, koğuş veya benzeri mekânlardır. Kanun bu alanda personelden "temizlik" sonucunu değil, temizliğe "özen göstermesini" beklemektedir.

Temiz Tutmamak ve Özen Göstermemek: Fiilin Hareketi

Fiilin hareketi, ihmal niteliğindedir. "Temiz tutmamak" ifadesi bakım ve temizlik yükümlülüğünün yerine getirilmemesini, "özen göstermemek" ifadesi ise çalışılan yerin temizliği konusunda gerekli dikkat ve itinanın gösterilmemesini anlatır. Disiplinsizliğin oluşabilmesi için silahın, teçhizatın, kıyafetin veya çalışma yerinin denetim anında bakımsız ve kirli hâlde bulunduğunun somut olarak tespit edilmesi gerekir.

Silahını, Araç ve Gerecini, Giyim ve Kuşamını Temiz Tutmamak, Çalıştığı Yerin Temizliğine Özen Göstermemek Disiplinsizliğinde Manevi Unsur ve Yaptırım

Temiz Tutmamak ve Özen Göstermemek Fiilinde Kusur

Disiplin hukukunda cezalandırılabilmek için fiilin personele kusur olarak yüklenebilmesi gerekir. Bakımsızlığın personelin ihmalinden veya kayıtsızlığından kaynaklanması gerekir; görev icabı sahada kirlenme, teçhizat arızası veya personelin iradesi dışındaki koşullar bu unsuru ortadan kaldırabilir. Amirin tespiti soyut bir değerlendirmeye değil, somut bilgi ve belgelere dayanmalıdır.

Uyarma Cezası ve Disiplin Ceza Puanı

Bu fiil karşılığında verilecek ceza uyarma cezasıdır. Uyarma cezası, disiplin ceza puanı sisteminde 1 puana karşılık gelir ve disiplin cezaları içinde en hafif yaptırımdır. Buna rağmen ceza sicile işlenir; ileride tekrarlanan disiplinsizliklerde puan birikimi personelin daha ağır yaptırımlarla karşılaşmasına yol açabileceğinden, hafif görünen bu ceza da hukuki yollarla denetlenmelidir.

Çalıştığı Yerin Temizliğine Özen Göstermemek Disiplinsizliğinde Savunma, Zamanaşımı ve İtiraz

Savunma Hakkı

7068 sayılı Kanun'un 31. maddesi uyarınca savunma alınmadan disiplin cezası verilemez. Savunma için personele en az yedi günlük süre tanınması gerekir. Savunma alınmadan verilen uyarma cezası, şekil yönünden hukuka aykırıdır.

Zamanaşımı

Kanun'un 29. maddesine göre fiilin öğrenilmesinden itibaren 1(bir) ay içinde disiplin soruşturması başlatılmazsa ve fiilin işlendiği tarihten itibaren 2(iki) yıl içinde ceza verilmezse disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

İtiraz ve Yargı Yolu

Kanun'un 30. maddesi uyarınca cezaya karşı tebliğden itibaren 10(on) gün içinde bir üst disiplin amirine yazılı şekilde itiraz edilebilir; süresinde itiraz edilmezse ceza kesinleşir. İtiraz haklı görülürse itirazı inceleyen merci verilen cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilir. İtiraz haklı görülmez ise ret olunur. Karar itiraz edene tebliğ edilerek kesinleşir. 60 günlük dava açma süresi cezanın kesinleşmesinden itibaren işlemeye başlar.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Silahını, araç ve gerecini temiz tutmamak disiplinsizliğine hangi ceza verilir?

7068 sayılı Kanun'un 8/1-(a) bendi uyarınca uyarma cezası verilir.

Çalıştığı yerin temizliğine özen göstermemek için savunma alınması zorunlu mu?

Evet. Kanun'un 31. maddesi gereği savunma alınmadan hiçbir disiplin cezası verilemez.

Giyim ve kuşamını temiz tutmamak nedeniyle verilen uyarma cezasına

nasıl itiraz edilir?

Cezanın tebliğinden itibaren bir üst amire yazılı şekilde 10(on) gün içinde itiraz edilebilir; itirazın neticesinde bir üst amir tarafından ceza hafifletilebileceği gibi tamamen kaldırılabilir. Bu kararın ilgiliye tebliğ edilmesi ile karar kesinleşir ve 60(altmış) günlük dava açma süresi başlar.

Somut olayda süreçlerin doğru işletilmesi için bir avukat desteği alınması önemlidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olaya özgü değerlendirme için bir avukata danışılması ve profesyonel destek alınması tavsiye edilir.

AV. MUSTAFA KÜRŞAT AKYEL