7068 Sayılı Kanun Disiplin Cezaları Rehberi: Tüm Cezalar, Disiplinsizlikler ve İtiraz Yolları
7068 sayılı Kanun disiplin cezaları, Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeline uygulanan ve uyarmadan meslekten çıkarmaya kadar uzanan yaptırımlardır. Bu rehberde Kanun'un 7. maddesinde sayılan cezaları, 8. maddede bu cezalara bağlanan disiplinsizlikleri, ceza puanı sistemini, savunma, itiraz ve dava yollarını tek sayfada özetliyor; her konu için ayrıntılı yazılarımıza yönlendiriyoruz.
İçindekiler
7068 Sayılı Kanun'da Disiplin Cezaları (Madde 7)
Kanun'un 7. maddesi, personele verilebilecek disiplin cezalarını hafiften ağıra doğru şöyle sayar:
Uyarma: Personele görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazıyla bildirilmesi.
Kınama: Personele görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazıyla bildirilmesi.
Aylıktan kesme: Fiilin ağırlığına göre brüt aylıktan en fazla on beş günlük kesinti yapılması.
Kısa süreli durdurma: Bulunulan kademede ilerlemenin 4, 6 veya 10 ay süreyle durdurulması.
Uzun süreli durdurma: Bulunulan kademede ilerlemenin 12, 16, 20 veya 24 ay süreyle durdurulması.
Meslekten çıkarma: Emniyet, jandarma veya sahil güvenlik teşkilatında bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılma.
Devlet memurluğundan çıkarma: Bir daha devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarılma.
Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirlerince; durdurma ve çıkarma cezaları ise disiplin kurullarınca verilir. Terfileri 926, 3466, 3269 ve 6191 sayılı Kanunlara tabi Jandarma ve Sahil Güvenlik personeli bakımından durdurma cezaları, Kanun'un 8. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca brüt aylıktan kesinti şeklinde uygulanır: kısa süreli durdurmada 1/5 ila 1/4, uzun süreli durdurmada 1/3 ila 1/2 oranında.
Durdurma cezalarının polisin rütbe terfiine etkisi için Disiplin Cezası Terfiye Engel mi? başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.
Geçmiş hizmetleri olumlu olan ve iyi veya çok iyi değerlendirme puanı almış personele bir derece hafif ceza verilebilir (m.7/2). Kanunda sayılmayan yazılı ikaz uygulamasının hukuki niteliği için Yazılı İkaz Nedir? başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.
Ceza Türlerine Göre Disiplinsizlikler (Madde 8)
Kanun'un 8. maddesinin her fıkrası bir ceza türüne ayrılmıştır; fıkralardaki bentler ise o cezayı gerektiren fiilleri sayar. Örneğin 8/4-(a) bendi dört ay, 8/4-(b) bendi altı ay kısa süreli durdurma gerektiren fiilleri düzenler. Aşağıda her ceza türünü ve bu kapsamda ayrıntılı olarak incelediğimiz disiplinsizlikleri bulabilirsiniz.
Uyarma Cezası (m.8/1)
En hafif disiplin cezasıdır ve disiplin amirince verilir. Ayrıntılar için: Uyarma Cezası Nedir?
Kınama Cezası (m.8/2)
Personelin kusurlu olduğunun yazıyla bildirildiği, disiplin amirince verilen cezadır. Ayrıntılar için: Kınama Cezası Nedir?
Aylıktan Kesme Cezası (m.8/3)
Fiilin ağırlığına göre kademelendirilen ve brüt aylıktan kesinti yapılmasını öngören cezadır. Ayrıntılar için: Aylıktan Kesme Cezası Nedir?
Kısa Süreli Durdurma Cezası (m.8/4)
(a) bendindeki fiiller dört ay, (b) bendindekiler altı ay, (c) bendindekiler on ay kısa süreli durdurma cezasını gerektirir. Ayrıntılar için: Kısa Süreli Durdurma Cezası Nedir?
Denetim görevini yerine getirmemek (m.8/4-a-2, dört ay)
Kabul edilebilir mücbir sebepler haricinde borçlanıp ödememeyi alışkanlık hâline getirmek (m.8/4-b-2, altı ay)
Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak (m.8/4-b-6, altı ay)
Uzun Süreli Durdurma Cezası (m.8/5)
(a) bendindeki fiiller on iki ay, (b) bendindekiler on altı ay, (c) bendindekiler yirmi ay, (ç) bendindekiler yirmi dört ay uzun süreli durdurma cezasını gerektirir. Ayrıntılar için: Uzun Süreli Durdurma Cezası Nedir?
Meslekten Çıkarma ve Devlet Memurluğundan Çıkarma (m.8/6, m.9)
Meslekten çıkarmayı gerektiren fiiller 8. maddenin altıncı fıkrasında sayılır; ayrıca ceza puanı sınırının aşılması da aynı sonucu doğurur. Devlet memurluğundan çıkarma cezası ise Kanun'un 9. maddesinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na atıfla düzenlenmiştir. Ayrıntılar için: Meslekten Çıkarma Cezası Nedir?
Disiplin Ceza Puanı ve Meslekten Çıkarma (Madde 12)
Her disiplin cezasının Kanun'a ekli çizelgelerde bir puan karşılığı vardır; örneğin uyarma cezası 1 puandır. Son kesinleşen cezadan geriye doğru son bir yıl içinde 20 veya son beş yıl içinde 40 disiplin ceza puanına ulaşan personel, disiplinsizliği alışkanlık hâline getirmiş sayılır ve yetkili disiplin kurulunca meslekten çıkarılır. Kanun aynı sonucu, farklı disiplin amirlerinden belirli sayının üzerinde ceza alınmasına da bağlamıştır. Bu nedenle düşük puanlı cezaların da ciddiye alınması ve süresi içinde itiraz edilmesi önemlidir.
Kendi ceza puanınızı ve eşiğe kalan puanı görmek için Disiplin Ceza Puanı Hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Savunma, Zamanaşımı, İtiraz ve Dava Yolu
Savunma Hakkı
Kanun'un 31. maddesi uyarınca savunma alınmadan disiplin cezası verilemez. Savunma için verilecek süre 7 (yedi) günden az olamaz; bu süre içinde savunma vermeyen personel savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.
Zamanaşımı
Kanun'un 29. maddesine göre fiilin disiplin amirince öğrenilmesinden itibaren 1 (bir) ay içinde disiplin soruşturmasına başlanmazsa ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren 2 (iki) yıl içinde ceza verilmezse ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Aynı fiil nedeniyle ceza soruşturması veya kovuşturması yürütülmesi, disiplin soruşturmasına engel değildir (m.5).
İtiraz ve İptal Davası
Disiplin amirlerince verilen cezalara karşı, cezanın tebliğinden itibaren 10 (on) gün içinde bir üst disiplin amirine itiraz edilebilir; itiraz 30 (otuz) gün içinde karara bağlanır (m.30). Disiplin kurulları ve Bakan tarafından verilen cezalara karşı idari itiraz yolu yoktur; bunlara karşı doğrudan idari yargıya başvurulur (m.30/5). Kesinleşen cezaya karşı iptal davası, tebliğden itibaren 60 (altmış) gün içinde idare mahkemesinde açılmalıdır.
Cezanın Özlük Dosyasından Silinmesi
Kanun'un 7. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca uyarma ve kınama cezalarının uygulanmasından 5 (beş) yıl, diğer cezaların uygulanmasından 10 (on) yıl sonra, atamaya yetkili amire başvurularak cezanın özlük dosyasından silinmesi istenebilir. Silme kendiliğinden gerçekleşmez; personelin bu süre içindeki davranışları talebin değerlendirilmesinde dikkate alınır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
7068 sayılı Kanun'da kaç çeşit disiplin cezası vardır?
Yedi: uyarma, kınama, aylıktan kesme, kısa süreli durdurma, uzun süreli durdurma, meslekten çıkarma ve devlet memurluğundan çıkarma.
Kısa ve uzun süreli durdurma cezası kaç ay sürer?
Kısa süreli durdurma 4, 6 veya 10 ay; uzun süreli durdurma 12, 16, 20 veya 24 aydır. Süre, fiilin 8. maddede hangi bentte düzenlendiğine göre belirlenir.
Disiplin cezasına itiraz süresi kaç gündür?
Disiplin amirlerince verilen cezalarda tebliğden itibaren 10 gündür. Disiplin kurullarınca verilen cezalara itiraz yolu yoktur; 60 gün içinde iptal davası açılabilir.
Kaç disiplin ceza puanında meslekten çıkarılır?
Son kesinleşen cezadan geriye doğru son bir yılda 20 veya son beş yılda 40 puana ulaşılması hâlinde meslekten çıkarma cezası verilir (m.12).
Disiplin cezası sicilden silinir mi?
Kendiliğinden silinmez. Uyarma ve kınamada 5 yıl, diğer cezalarda 10 yıl geçtikten sonra atamaya yetkili amire başvurularak silinmesi istenebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olaya özgü değerlendirme için bir avukata danışılması ve profesyonel destek alınması tavsiye edilir.
AV. MUSTAFA KÜRŞAT AKYEL
Yorumlar