Disiplin Cezası Terfiye Engel mi? Polis, Jandarma ve Sahil Güvenlik Personelleri Açısından Etkisi
Güncelleme tarihi: 11 Eki
Disiplin cezası terfiye engel mi sorusu, disiplin soruşturması geçiren polis memurlarının en sık sorduğu sorulardan biridir. Cevap, verilen cezanın türüne göre değişir: 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu bazı cezaları rütbe terfiini doğrudan geciktiren hâller arasında sayarken, bazılarına doğrudan bir sonuç bağlamaz. Bu yazıda hangi cezanın terfiyi nasıl etkilediğini 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesi ve 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun çerçevesinde inceliyoruz.
İçindekiler
Kısa Cevap: Hangi Disiplin Cezası Terfiyi Etkiler?
3201 sayılı Kanun'un 55. maddesine göre rütbe terfiini ceza süresi kadar geri bıraktıran disiplin cezaları şunlardır:
Kısa süreli durdurma cezası (4, 6 veya 10 ay)
Uzun süreli durdurma cezası (12, 16, 20 veya 24 ay)
Meslekten ve memuriyetten çıkarma cezaları (bu cezalar zaten meslekle bağı sona erdirir)
Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları ise bu sayımda yer almaz; dolayısıyla rütbe terfiini Kanun gereği kendiliğinden geciktirmez. Ancak bu cezaların dolaylı etkileri aşağıda ayrıca ele alınmıştır.
Durdurma Cezalarının Rütbe Terfiine Etkisi (3201 m.55)
3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinde, taksirli suçlar hariç paraya çevrilse veya ertelense dahi alınan hapis cezaları, aylıksız izinde geçen süreler, uzun ve kısa süreli durdurma cezaları ile meslekten ve memuriyetten men cezalarının "ceza süreleri kadar rütbe terfiini geri bıraktıracağı" düzenlenmiştir.
Örneğin altı ay kısa süreli durdurma cezası alan bir polis memurunun rütbe terfii altı ay, yirmi dört ay uzun süreli durdurma cezası alan personelin rütbe terfii ise yirmi dört ay gecikir. Bunun yanında 7068 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca aynı süre boyunca personelin bulunduğu kademede ilerlemesi de durur; bu da maaş artışını etkiler. Cezaların ayrıntıları için Kısa Süreli Durdurma Cezası ve Uzun Süreli Durdurma Cezası yazılarımızı inceleyebilirsiniz.
Uyarma, Kınama ve Aylıktan Kesme Terfiyi Etkiler mi?
Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesindeki geciktirici hâller arasında sayılmamıştır. Bu nedenle bu cezalar rütbe terfiini doğrudan ve kendiliğinden geri bıraktırmaz.
Bununla birlikte iki dolaylı etki göz ardı edilmemelidir. Birincisi, aynı maddeye göre kurullarda görüşme kıdem sırasına göre yapılsa da terfi liyakate göre gerçekleştirilir; personelin disiplin geçmişi bu değerlendirmede dikkate alınabilir. İkincisi, her disiplin cezasının bir ceza puanı vardır ve 7068 sayılı Kanun'un 12. maddesi uyarınca son bir yılda 20 veya son beş yılda 40 ceza puanına ulaşılması meslekten çıkarma sonucunu doğurur. Bu nedenle hafif cezalara karşı da süresinde itiraz edilmesi önemlidir.
Performans Değerlendirme Puanının Etkisi
3201 sayılı Kanun'un 55. maddesine göre her yetersiz performans değerlendirme puanı rütbe terfiini bir yıl geciktirir. Ayrıca personelin terfi kurulunda görüşülebilmesi için bekleme süresi içindeki yıl sayısı kadar iyi veya çok iyi performans değerlendirme puanı almış olması gerekir. Disiplin cezası alınan yıl, performans değerlendirmesinin de olumsuz etkilenmemesi için savunma ve itiraz süreçlerinin dikkatle yürütülmesi gerekir.
Jandarma ve Sahil Güvenlik Personeli Bakımından Durum
Terfileri 926, 3466, 3269 ve 6191 sayılı Kanunlara tabi Jandarma ve Sahil Güvenlik personeli bakımından durdurma cezaları, 7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca kademe durdurma yerine brüt aylıktan kesinti şeklinde uygulanır: kısa süreli durdurmada 1/5 ila 1/4, uzun süreli durdurmada 1/3 ila 1/2 oranında. Bu personelin rütbe terfii ise 3201 sayılı Kanun'a değil, kendi personel kanunlarındaki hükümlere tabidir.
Ceza İptal Edilirse Terfi Ne Olur?
İptal kararı geriye etkili sonuç doğurduğundan, disiplin cezasının idare mahkemesince iptal edilmesi hâlinde bu cezaya bağlı olarak geri bırakılan terfinin yeniden değerlendirilmesi idareden talep edilebilir. Disiplin amirlerince verilen cezalara karşı tebliğden itibaren 10 gün içinde itiraz edilebilir; disiplin kurullarınca verilen durdurma cezalarına karşı ise itiraz yolu bulunmadığından tebliğden itibaren 60 gün içinde iptal davası açılmalıdır. Tüm cezalar ve süreler için 7068 Sayılı Kanun Disiplin Cezaları Rehberi yazımıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Kınama cezası terfiye engel mi?
Hayır, doğrudan engel değildir. Kınama cezası 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinde terfiyi geciktiren cezalar arasında sayılmamıştır; ancak ceza puanı ve liyakat değerlendirmesi bakımından dolaylı etkileri olabilir.
Kısa süreli durdurma cezası terfiyi ne kadar geciktirir?
Ceza süresi kadar: 4, 6 veya 10 ay. Uzun süreli durdurma cezasında bu süre 12, 16, 20 veya 24 aydır.
Aylıktan kesme cezası rütbe terfiini etkiler mi?
Aylıktan kesme cezası rütbe terfiini Kanun gereği kendiliğinden geciktirmez; ancak bir ceza puanı karşılığı vardır ve kurul değerlendirmesinde dikkate alınabilir.
Ertelenen hapis cezası polisin terfiini etkiler mi?
Evet. Taksirli suçlar hariç, paraya çevrilse veya ertelense dahi alınan hapis cezaları ceza süresi kadar rütbe terfiini geri bıraktırır (3201 m.55).
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olaya özgü değerlendirme için bir avukata danışılması ve profesyonel destek alınması tavsiye edilir.
AV. MUSTAFA KÜRŞAT AKYEL
Yorumlar